‘Người sư tử’ là ai, là nam hay nữ ‘phù thủy’?

0
368

Vào năm 1939, nhà địa chất học Otto Volzing người Đức cầm cuốc chim và ngọn đèn mờ tiến sâu vào hang Stadel ở núi Hohlenstein thuộc thung lũng Schwbische Alb (tây nam Đức).

Otto Volzing sắm được những viên đá lửa và những tàn dư thức ăn của người tiền sử. Và, anh chộp được 1 bức tượng nhỏ.

Lúc ấy, Thế chiến 2 nổ ra, Volzing bị kêu vào lính phát xít. Anh cất vội bức tượng vào 1 cái hộp và chấm dứt cuộc sắm kiếm.

Bức tượng chìm vào lãng quên trong suốt 30 năm sau đó. Nhưng rồi chúng được ráp lại, trở thành 1 trong những tác phẩm điêu khắc thiện cảm nhất về kỷ thăng hà.

Được gọi là “Người sư tử”, tượng được tác kém chất lượng sử dụng dao đá tạc vào ngà voi mammoth. Tượng cao 29,6 cm, rộng 5,6 cm và dày 5,6 cm.

'Nguoi su tu' la ai, la nam hay nu 'phu thuy'?

Bức tượng “Người sư tử” được ráp nối.

Tác kém chất lượng đã sử dụng nước miếng và da thú để đánh bóng. Công trình này mất khoảng 320 giờ cần lao.

Các bản sao của bức tượng nổi danh này hiện được trưng bày ở New York và Tokyo, nhưng bức tượng gốc đã bị hư hỏng nặng và không ai biết chính xác nó như thế nào.

Nhiều mảnh vỡ vạc đã bị Volzing bỏ sót trong hang. Các nhà khoa học đã nỗ lực ráp lại nguyên trạng vào năm 1988, gồm 220 chi tiết nhưng còn thiếu khoảng 30% thân thể. Có nhiều mảng bên ngoài đã bị vỡ vạc.

Người sư tử là ai, nam hay nữ ?

Điều kiện “thê thảm” của bức tượng chỉ càng khiến tăng thêm tính kì bí. Nó bộc lộ 1 tạo vật hư cấu, hay là 1 “phù thủy” núp dưới bộ da 1 con thú?

Liệu 6 vạch trên cánh tay trên là vết tích rạch da nông hay là gì khác? Và điều gì xảy ra với cánh tay phải bị mất? Bộ phận sinh dục cũng chẳng thể trông thấy được.

Nhà khảo cổ – chuyên gia kỷ thăng hà Joachim Hahn kể rằng 1 đoạn nhỏ trên phần bụng dưới của tượng là “dương vật ở phong độ treo”, và từ rất lâu, sư tử được xem là biểu trưng Phong cách quật cường và mạnh mẽ của đàn ông. Các “phù thủy” hiện ở rừng già Amazon và Úc đều la đàn ông.

Nhưng tượng có nhiều nét biểu hiện phức tạp: rốn là biểu trưng của sự sinh con được khoét sâu, 1 nếp nhăn chạy ngang ở bụng dưới như để chỉ người đã chửa đẻ.

Theo chuyên gia Elisabeth Schmid, 1 hình tam giác là phòng ban sinh dục nữ. Bà tin tượng từng có ngực nhưng bị gãy, và sự đổi thay từ đùi đến mông là dấu chỉ 1 thân thể nữ.

Bà Schmid đã sử dụng đất sét để nặn 1 bản sao bộc lộ “Người sư tử” mông to. Nhiều học kém chất lượng giận dữ với bản sao này nhưng có ít ra 1 chứng cớ ủng hộ kém chất lượng định của bà Schmid: hình ảnh 1 thân cố tri 14.000 năm lực lượng đầu 1 con thú được sắm thấy trong hang Las Caldas, Tây Ban Nha. Cái đầu thì giống đầu của con dê rừng núi Alps, nhưng thân dưới có vẽ phòng ban sinh dục nữ. Liệu đó có nghĩa kỷ thăng hà có nữ “phù thủy”?

Từ đó phát sinh cuộc tranh luận về nam nữ của bức tượng nhỏ vào những năm 1980 và “nối dài” cho đến ngày nay. Chủ nhân của bức tượng quý giá này, Kurt Wehrberger của Bảo tàng Ulm kể rằng bức tượng đã “hóa thân” thành “biểu trưng của phong trào nữ quyền”.

Những người tin “Người sư tử” thật ra là 1 con gái do được thuyết phục rằng các xã hội nguyên thủy theo chế độ mẫu hệ. Họ kể con gái thời ấy thay vì khiến việc nhà bếp, coi sóc con cái lại đi săn voi mammoth và giữ vai trò chính trong các lễ thức và truyền đạo.

Nhưng liệu có đúng như thế?

Phát hiện mới

Cuộc tranh luận cho đến nay vẫn chưa chấm dứt, nhưng có thể sẽ sớm có những đổi thay, do sắm được các mảnh vỡ vạc mới của “Người sư tử”.

Các phát hiện mới này là nhờ các nhà khảo cổ lại chú ý đến hang Stadel. Nhà khai quật Claus-Joachim Kind cho biết họ đã gạn lọc toàn bộ các mảnh vụn từ năm 1939 và ông kể: “Chúng tôi sắm thấy 1.000 mảnh được cho là của bức tượng”.

Một số mảnh rất nhỏ chỉ vài milimét vuông nhưng cũng có những mảnh dài bằng 1 ngón tay.

Hiện bức tượng được đưa về Cục Bảo tồn đất nước ở Esslingen (gần Stuttgart, Đức).

Ở đó, nó được rã thành từng mảng, các lớp hồ dán cũ sẽ bị bóc gỡ, và được ráp lại từng mảnh tượng.

Nhà khai quật Kind kỳ vọng sẽ sớm có thể được trông thấy công trình nghệ thuật bí hiểm nhất của bang Baden Wurttemberg ở dạng nguyên gốc.

Điều đã rõ là tượng “Người sư tử” sẽ cao hơn vài centimet do các phần cổ mới được phát hiện. Bên cạnh đó, lỗ hở ở lưng sẽ được lấp và cánh tay phải đã được sắm thấy nguyên vẹn.

Phòng thay đồ?

Khi công trình tái hiện “Người sư tử” hoàn thành, các nhà khoa học kỳ vọng sẽ hiểu được ý tưởng của tác kém chất lượng. Tổ tiên của người ấy đã thiên cư qua châu Âu hồi 35.000 năm trước.

Bức tượng được sắm thấy gần vết tích của 1 điểm nổi lửa trong 1 cái hốc cách cửa hang 27 m.

Khi Kind khai quật, ông đã sắm thấy 1 chiếc răng nai được trang trí, răng sửa của 1 con cáo Bắc cực và hạt ngà.

Các vật này có thể là những mảnh trên 1 chiếc váy được trang trí. Có thể hốc đó là “phòng thay đồ” của con gái.

Theo truyền thuyết, các nữ phù thủy thường mặc các bộ lông thú khi cử hành 1 nghi lễ vòng quanh chỗ lực lượng lửa.

Trong các hang động ở Pháp cũng có hình vẽ những tạo vật nửa người nửa quái thú.

Xem ra bộ trang phục ưa thích của nữ phù thủy là để hạn chế đại diện hiểm nguy nhất trong hệ động vật kỷ thăng hà: sư tử hang nặng hơn 250 kg và chỉ cần 1 cú “vuốt” từ bộ vuốt đồ sộ của nó đã đủ giết mổ chết người.

Một hình người như đang ôm 1 nhạc cụ cũng được vẽ trong 1 hang nọ dưới chân dãy núi Pyrenees: người đó mặc bộ lông của con bò rừng nặng 800 kg.

Có lẽ các thợ săn kỳ vọng tiếp thụ được sức mạnh của con vật, và thậm chí cướp đoạt “linh hồn” của nó chuẩn y các điệu múa và hóa trang.

Các nghiên cứu về người nguyên thủy ở Siberia đã gợi ý về các nghi tiết ấy: phù thủy lực lượng gạc hươu trên đầu, giống như dân da đỏ “Chân đen” ở Bắc Mỹ, mặc bộ da gấu dancing theo nhịp trống. “Người sư tử” thì đứng nhũn nhặn chân, có vẻ như đang dancing.

Bảo Vĩnh (theo Cảnh sát toàn cầu)