Ngày 8/3 và nỗi lòng những nữ bác sĩ phải ‘nhịn đủ thứ’

0
340

Ở hạ tầng đầu lĩnh vực về truyền nhiễm như Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, nơi đây càng nhiều sóng gió hơn gấp bội. Với thuộc tính công việc khó nhọc, sức ép cao, dễ lây nhiễm, lại hiểm nguy, những nữ bác sĩ, nữ điều dưỡng viên ở Khoa Cấp cứu càng đáng trân quý.

Ngay 8/3 va noi long nhung nu bac si phai 'nhin du thu'
Điều dưỡng viên Phạm Thị Hạnh chăm nom bệnh nhân tại Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Ảnh: Võ Thu

Làm bạn với dịch giã, bệnh hiểm nguy

“Đã là viên chức của Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương là phải xác định làm bạn với dịch giã, huống hồ ở Khoa Cấp cứu, còn đón đầu cả dịch” – nữ điều dưỡng viên Phạm Thị Hạnh (SN 1980) đề cập với tôi khi chị thoăn thoắt sửa ống hút đờm cho 1 bệnh nhân bị viêm màng não đang điều trị tại Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Chị Hạnh làm ở Khoa đã 10 năm, cũng là 1 trong số ít nữ điều dưỡng viên có thâm niên lâu nhất tại đây. Trong 1 thập kỷ đó, chị cùng các đồng nghiệp trong Khoa đã chứng kiến, trải qua nhiều trận dịch bệnh, thậm chí có những dịch hiểm nguy chết người (SARS, cúm A/H5N1, sốt xuất huyết hay sởi…). Trận dịch nào với chị và các điều dưỡng viên đều nhớ rất lâu.

Tôi nhớ có trận dịch sốt xuất huyết cách đây đã lâu, hồi đó Bệnh viện chưa có Khoa Huyết học trữ máu như hiện tại, trong Khoa chỉ có hai nữ điều dưỡng thay phiên nhau sang Khoa Huyết học của Bệnh viện Bạch Mai lĩnh máu về để cấp cứu, điều trị cho bệnh nhân.

Vì bệnh nhân sốt xuất huyết, tiểu cầu xuống phải chăng là chết. Đi ban ngày thì không sao, nhưng đi ban đêm, bệnh viện vắng tanh vắng ngắt, tối om om, quãng các con thị trấn từ Bệnh viện này sang Bạch Mai sao mà xa vời vợi (dù chỉ vài trăm mét), có khi lại bị kẻ xấu trêu ghẹo. Rồi lai có hôm trời giông gió sấm chớp, chỉ muốn bỏ việc mà chạy về…”, chị Hạnh nhớ lại.

Làm việc tại nơi đón đầu mọi loại bệnh truyền nhiễm, BS Đinh Thị Thu Hương (SN 1985) – 1 trong hai bác sĩ nữ của khoa – cho biết, đa số các viên chức ở đây đều được training phòng chống dịch bệnh, đặc trưng, chị em đàn bà trước khi lấy chồng, sinh con đều phải tiêm vaccine “hộ thân”.

Với những dịch bệnh hiểm nguy như SARS, MERS Co-vi, Ebola… khi đã tiếp xúc trực tiếp với bệnh nhân, hoặc những người nghi ngờ dương tính thì bất kỳ viên chức y tế nào cũng phải ở lại cách ly trong bệnh viện. Chỉ khi nào bệnh nhân vững chắc âm tính mới được “giải thoát”.

Chị em chúng tôi không chỉ sợ lây cho bản thân mình, mà sợ cho cả cộng đồng. Bởi chúng tôi được training, được tiêm phòng, trang phục được diệt trùng, nhưng ngay cả những nơi có đa số công cụ, công nghệ như nước Mỹ mà cô y tá Nina Phạm còn bị lây bệnh Ebola từ bệnh nhân thì liệu mình có mầm bệnh về nhà lây cho con không?”, chị Hạnh san sẻ.

Ở Khoa Cấp cứu, ca trực thứ nhất trong ngày kéo dài từ 7h sáng đến 14h chiều. Ca trực thứ hai từ 14h chiều đến 21h đêm. Cuối cùng, chấm dứt quy trình liên tục bằng ca thứ ba, từ 21h đêm đến 7h sáng hôm sau. Chị Hạnh cho biết, ở đây nam cũng như nữ, phải trực đêm liên tục. Mỗi điều dưỡng viên sẽ chăm nom khoảng 5-7 bệnh nhân, cao điểm đợt dịch có khi lên tới 8 người, chính yếu là những bệnh nhân nặng.

“Tôi nhớ mãi ca bệnh chữa bằng bí quyết bàn bạc oxi bằng màng ngoài thân thể (ECMO) năm ngoái.

Đó là ca tôi vứt bỏ hết mọi việc để “theo” đến cùng. Khi vào đến viện, bệnh nhân đã trong cảnh huống nghìn cân treo sợi tóc, gia đình xác định lo áo quan cho bệnh nhân rồi. Sau khi hội chẩn, các bác sĩ quy định ứng dụng ECMO. Là bí quyết điều trị rất khó và mới nên không chỉ đòi hỏi bác sĩ được training, mà còn cần những điều dưỡng viên có kinh nghiệm lâu năm. Suốt mấy tuần liền điều trị, hầu như tôi ở viện nhiều hơn ở nhà.

Có khi về nhà chưa được 8 tiếng lại “mò” vào viện chỉ để xem bệnh nhân ra sao dù không phải là ca trực của mình. Bệnh nhân đó lại hơi nặng cân, việc lăn trở, vỗ rung có khi cần tới 3-4 người.

Để bảo đảm bệnh nhân không bị nhiễm khuẩn ngoại lai vào, người nhà lại bị cách ly, nên chúng tôi cáng đáng luôn nhiệm vụ tắm ngày 2 lần, gội đầu mỗi ngày, bảo dưỡng tư nhân cho người bệnh. Bệnh nhân thoát chết trở về, hôm 27/2 vừa rồi, bệnh nhân còn gọi điện tới Khoa, hỏi thăm, bái tạ các cán bộ. Với người làm lĩnh vực Y, không có niềm vui nào hơn”, nữ bác sĩ bày tỏ.

Những nỗi khổ… khó đề cập!

Phụ nữ làm lĩnh vực Y vốn đã khó nhọc. Phụ nữ làm việc trong môi trường cấp cứu bệnh truyền nhiễm càng khó nhọc gấp bội. Trong đó, có những nỗi lòng “khó đề cập”chỉ đàn bà mới san sẻ được với nhau.

Chị Hạnh nhớ lại, Tết Đinh Dậu vừa qua, Khoa chị đón liên tục 2 ca sốc nhiễm khuẩn. Vậy là cả Khoa “tổng an ủi” hội tụ cấp cứu, đến quá bữa còn chưa ai được ăn.“4h chiều ăn cơm trưa, 12h đêm ăn cơm tối. Mà nào có được ngồi ăn cho tử tế, người này nhìn người kia tma lanh thủ ra ăn qua quýt thôi! Bởi cấp cứu, nhanh chậm 1 tẹo là bệnh nhân có thể tử vong rồi” , chị Hạnh đề cập.

Lại có những đợt dịch quá đông bệnh nhân, các bác sĩ, điều dưỡng viên phải tăng cường trực hết công suất. “Có lần miệt mài cấp cứu, hồi sức cho bệnh nhân, tôi trực cùng Phó Trưởng khoa Cấp cứu Nguyễn Trung Cấp.

Mấy anh chị em khó nhọc cơm không được ăn, nước không được uống, đến đi bảo dưỡng còn không có thời kì. Nhưng nhịn gì thì được, chứ nhịn bảo dưỡng thì… khó vô cùng. Đang cấp cứu, tôi đề cập nhỏ với Trưởng kíp, biết là phải cố nhưng chỉ sợ đổ vỡ bóng đái. Sau ca đó, có đồng nghiệp còn hóm hỉnh trêu rằng có khi phải đặt ống xông tiểu luôn cho cán bộ y tế trong lúc cấp cứu”….

Còn với tâm can của nữ bác sĩ hiếm hoi trong Khoa Cấp cứu Đinh Thị Thu Hương, bệnh nhân trong những đợt dịch hiểm nguy đều được đưa tới đây.“Nếu chẳng may có ca dương tính hoặc nghi ngờ thôi, các khoa hơic, bệnh viện hơic cũng sợ khi đi cạnh mình ấy chứ vì mình tiếp xúc bệnh nhân trước hết mà, đề cập gì đến người nhà và cộng đồng. Rồi có những khi điều trị trực tiếp các ca bệnh nặng, những ca bệnh phức tạo kéo dài không cải thiện, chúng tôi còn mang bao tay về nhà. Nếu gia đình không cảm thông thì rất dễ gặp bất hòa”, BS Thu Hương san sẻ.

Đó cũng là căn do làm BS Hương cảm thấy hơi ngần ngại khi mới được cắt cử về công việc tại Khoa Cấp cứu (năm 2013). Bởi công việc tại Khoa Cấp cứu đồng nghĩa với nguy cơ phơi nhiễm và lây nhiễm nhiều căn bệnh hiểm nguy. Đây cũng là nơi chứng kiến những thảm kịch thế cục, những cuộc chiến giữa lằn ma lanh sinh – tử và cả những cái chết. Chưa đề cập, Khoa Cấp cứu còn là nơi chứng kiến các cung bậc xúc cảm của thân nhân người bệnh, những sức ép từ phía họ.

Các nữ viên chức y tế nơi đây thậm chí còn phải thủ sẵn cả những tri thức, phương án chống bạo hành… Những khó nhọc, sức ép đó càng làm trĩu nặng thêm đôi vai nữ bác sĩ. Một phần bởi thế nên 1 bác sĩ giấu tên san sẻ với tôi, không ít nữ bác sĩ, nữ điều dưỡng viên ở đây đã mua 1 công ty hơic để công việc.“Những lúc chứng kiến sự ra đi như thế, chị em cũng có ít nhiều chao đảo.

Bởi ai cũng có gia đình riêng, có cuộc sống cơm áo bề bộn những lo toan. Nhiều lúc nghĩ chạnh lòng cho chồng, cho con, nhưng rồi nhìn vào tấm gương các thế hệ điều dưỡng đi trước, thậm chí có khi là thể diện của các con với bạn bè, chị em chúng tôi lại vững lòng vượt qua nỗi chơi vơi muốn bỏ cuộc”.

Nhắc đến chuyện gia đình, chị Hạnh, chị Hương bỗng chùng giọng, bởi với bác sĩ, điều dưỡng cấp cứu, điều đó chẳng thể vẹn toàn. “Về làm dâu, ai đời Tết chỉ về nhà chồng 2 ngày rồi tôi lại phải lên viện trực. Giỗ chạp hầu như chơi thể có mặt.Vậy nên từ đầu, tôi phải “quán triệt” chính trực với ba má chồng mong ba má cảm thông”, chị Hương tâm can.

Còn với chị Hạnh, đã rất nhiều lần, chồng, con chị đã phải khuyên chị nên từ bỏ công việc vừa ít tiền, lại khó nhọc này, về mở shop ở nhà vì điều kiện nhà mặt thị trấn.

Nhưng tủi nhất có nhẽ là lần đàn bà thứ hai của chị mang về bài văn tả mẹ. “Con gái đề cập, cô giáo gợi ý tả mẹ mỗi ngày hỳ hục nấu cơm, đưa con đi chơi, chăm con hàng đêm khi con ốm… như rất nhiều bà mẹ hơic. N

hưng cháu lại cương quyết không làm như thế, chỉ thuần tuý là “con không thấy mẹ con như thế, mẹ con suốt ngày ở viện thôi”. Cũng như chị, nhiều chị em trong Khoa chị đã phải đưa con đến viện trực cùng mẹ vì ở nhà không ai trông nom. Rồi khi con ốm đau đêm hôm, dù nóng ruột, các chị cũng chỉ biết chăm con qua… dế yêu, nén tiếng khóc nhờ người thân chăm con hộ chờ hết ca trực. “Có khi chăm con bệnh nhân hơn là con mình”, chị Hạnh tỏ bày…

Chúng tôi băn khoăn: “Công việc bận rộn liên hồi, những ngày lễ của chị em như 8/3, 20/10, Tết… được các chị công ty như thế nào?”.

Điều dưỡng viên Phạm Thị Hạnh cho biết, phải tma lanh thủ lắm mới được vài phút liên hoan ngắn ngủi, nhưng không khi nào đa số đa số vì “Nghề nó vậy! Cấp cứu mà!”. Những đêm được gọi là lâm thời bình yên bất chợt đón nhiều ca bệnh nặng, không có trường hợp nào diễn tiến xấu. Nếu gặp ca nặng, sáng hôm sau, chị em đều bơ phờ, hốc hác, bởi ai nấy đều dồn sức xử trí nhanh để cứu bệnh nhân. Sơ suất, 1 phút chậm trễ có thể cướp đi sinh mạng bệnh nhân.

Theo GĐ&XH