Lão ngư mù và những điều kỳ lạ nơi cửa biển

0
427

Người dân xã Kỳ Phú, thị xã Kỳ Anh (Hà Tĩnh) vẫn ngày ngày tụng ca, lấy hình ảnh 1 ngư phủ khiếm thị để khiến gương răn dạy con cháu về nghị lực vươn lên trong cuộc sống.

Lặn sâu chục mét thông thường

Ngư phủ ấy chính là Lê Viết Hải (67 tuổi), ở thôn Phú Hải. Hôm chúng tôi đến ông không ra khơi như mọi ngày mà dầm mình dọc bờ biển Kỳ Phú “mò” hến.

Lao ngu mu va nhung dieu ky la noi cua bienLao ngu mu va nhung dieu ky la noi cua bien
Ông Hải đang dầm mình dọc bờ biển Kỳ Phú “mò” hến

Phải đi bộ gần 2km chúng tôi mới đến được địa điểm ông đang “hành nghề”. Không biết có người lạ đến, mặt vẫn “bán” cho đất, lưng vẫn “bán” cho trời, đôi tay ông thoăn thoắt mò mẫm dưới bãi cát nhặt từng con hến cho vào đạy (túi đựng bằng lưới – PV), dưới chân ông sóng biển trắng xoá vỗ vào bờ. Cứ thế bắt hết vị trí này ông lại dời đến vị trí khác, chẳng cần gậy gộc dẫn các con phố như những người khiếm thị khác tôi từng thấy, đôi chân ông bước đi chắc nịch, dứt khoát. Quả thực giả thiết chỉ nhìn vào bước chân, dáng đi của ông chẳng ai có thể nhìn thấy đấy là 1 ngư phủ khiếm thị.

Ngưng tay khi chúng tôi gọi, ông linh động nở nụ cười tươi rói để lộ “hàm răng” chỉ còn vài ba chiếc rồi chậm rãi nhặt từng ký ức, đề cập: Năm lên 5 tuổi, sau dịp Tết Nguyên đán ông bị đau mắt nhưng lúc bấy giờ điều kiện gia đình cạnh tranh nên ba mẹ không có tiền đưa ông đi bệnh viện chữa chạy, chỉ mời thầy lang đến “lể”, đắp thuốc. Ít ngày sau, mắt ông mờ dần rồi khiếm thị hẳn. Ông khởi đầu tập khiến quen dần với cuộc sống chỉ có bóng đêm.

Khi còn sống chung với ba mẹ ông phải đi chăn bò cho hợp tác xã (HTX) lấy điểm đổi gạo ăn. Để biết được đâu là bò của mình ông sử dụng tay cảm nhận từng chi tiết, đặc điểm trên thân thể con bò, hiểu “tính tình” từng con 1 rồi sử dụng trí não, tay chân mình để phân biệt với bò láng giềng. Ruộng HTX chia cho gia đình, sau 1 đôi lần đi cùng người dẫn các con phố, lần sau ông tự sắm đến bón phân, bón đạm, coi sóc lúa… Thời gian này, ông cũng theo ngư gia trong thôn ra biển học mò hến, bắt tôm.

Năm 35 tuổi ông kết giao với 1 nữ giới trong xã nhưng chỉ sống chung với nhau được vài tháng. Hai năm sau đó ông gặp người nữ giới là vợ ông hiện giờ, bà Nguyễn Thị Thuận. Hai vợ chồng sinh được 3 người con, 2 trai, 1 gái. Lúc bấy giờ gia đình quá nghèo túng, bà Thuận giao lại ba đứa con thơ cho ông Hải (đứa lớn lớp 2; đứa vừa lớp 1; đứa nhỏ hơn 3 tháng) ngược nghìn lên cửa khẩu Lao Bảo (Quảng Trị) khiến thuê, kiếm sống. Một mình gà trống nuôi con nhưng ông bảo rằng không có việc gì ông không khiến được, từ lên rừng kiếm củi, bửa củi đến xuống biển bắt cá, bắt tôm; đi xin sữa cho con bú, nấu bếp, giặt giũ, đưa con đi học…

Sau hơn 3 năm xa xứ, bà Thuận trở về. Lúc này ông Hải quy định vươn khơi. Ngặt 1 nỗi mắt kém, vốn liếng đóng thuyền không có nên ông xin khiến thuê cho cá tàu thuyền trong xã. Ban đầu các thuyền trưởng ái ngại, sợ ông bị mù gặp nghiêm trọng, không khiến được việc nên từ khước nhưng có sự dẻo dài bền bỉ mãi, rốt cuộc ông cũng được 1 đôi bạn thuyền cho đi thử.

“Dù là người có không ủ rũ phờ phạc nhưng vì mắt không trông thấy gì nên nhiều lần kéo lưới vấp ngã chết đi sống lại. Lâu dần “trăm hay không bằng tay quen”, hiện giờ việc kéo lưới, lặn dưới độ sâu hơn chục mét với tôi dễ như trở bàn tay”, ông Hải tự tín đề cập.

Gỡ lưới dưới đáy biển

Tiếp tục câu cthị xã, ông bảo: Mỗi chuyến ra khơi khởi đầu từ 14-15h đến khoảng 19h tối vào bờ, hôm nào muộn thì đi xuyên đêm. Chủ thuyền trả công tùy theo sản lượng hải sản đánh bắt được, bình quân mỗi chuyến ông được trả từ 150.000 – 200.000đ, đủ trang trải sinh hoạt hằng ngày trong gia đình. Hôm nào biển động, không ra khơi đánh cá thì ông xách đạy đi học bờ biển mò hến.

Lao ngu mu va nhung dieu ky la noi cua bien
Sau khoảng 2 tiếng bắt hến ông thu được 6-8kg

Bây giờ dân Kỳ Phú đề cập về ông như 1 “siêu nhân”. Ông không chỉ nhiều năm kinh nghiệm mò hến mà còn nhiều năm kinh nghiệm cả việc ngụp lặn gỡ lưới. “Lần đầu, khi nghe các thuyền viên bảo với nhau lưới bị mắc vào đá, tôi xin mọi người lặn xuống gỡ lưới. Nghe tôi đề cập, 1 số người sợ, bởi từ trước tới nay chỉ thấy tôi lặn phía trong bờ chứ ngoài khơi này chưa thấy. Năn nỉ mãi mọi người đồng ý và sau lần lặn xuống đáy biển gỡ lưới thành công đó, về sau tôi được các chủ thuyền tin tưởng cho lặn xuống đáy biển mỗi khi lưới mắc vào đá”, ông Hải đề cập.

Theo lão ngư Hải, việc gỡ lưới mắc vào đá ngầm là việc khiến khôn xiết cạnh tranh và nghiêm trọng đối với cả những người mắt sáng chứ đừng đề cập đến người mù cả hai mắt như ông. Theo đó, người gỡ lưới phải mò mẫm bố trí quy trình gỡ từng mắt lưới sao cho cá trong lưới không có thời cơ thoát ra ngoài, đồng thời phải giữ cho thân mình không bị mắc vào lưới.

Một chủ tàu cá thường xuyên thuê ông Hải đi biển phục tùng đề cập: “Mặc dù bị mù 2 mắt, thân hình gầy còm nhưng với ông Hải không có việc gì là chướng ngại. Ông có kinh nghiệm đi biển từ nhỏ nên việc kéo lưới, lặn gỡ lưới mắc đá ngầm không có gì cạnh tranh, thậm chí còn thành thục hơn cả những thuyền viên trẻ tuổi, mắt sáng”.

Đối với “nghề” bắt hến, cách khiến của ông cũng khác hẳn với người mắt sáng. Tôi hỏi ông sao không bắt trên cạn như láng giềng? Ông Bảo: “Người mắt sáng có thể nhìn được con hến đã chết, bụng rỗng phơi giữa cát để giảm thiểu, còn tôi bị khiếm thị nên phải mò dưới nước mới cảm nhận được con hến còn sống mà bắt”.

Cứ tương tự, suốt hai tiếng đồng hồ, 1 chiếc đạy đeo dưới cổ, hai tay mò cát đi giật lùi ông Hải thu hoạch được 6-8kg hến, bán với giá 30.000đ/kg, nhàng nhàng mỗi buổi ông thu nhập 180.000đ – 240.000đ.

Chị Dương Thị Thu, thôn Phú Hải, “đồng nghiệp” bắt hến với ông Hải, cho hay: “Ông ấy tài lắm, mắt không thấy các con phố nhưng đi trên bãi biển cứ băng băng. Chúng tôi mắt sáng bắt trên bờ cát ba bốn tiếng đồng hồ không bằng ông ấy bắt dưới nước vài tiếng. Ở cái xã biển này, ông ấy được thẩm định là người có nghị lực và nỗ lực nhất nhì đó”.

Lao ngu mu va nhung dieu ky la noi cua bien
Ông Hải được coi như tấm gương về nghị lực vươn lên trong cuộc sống

Chị Thu cũng đề cập rằng, tuy hai vợ chồng ông Hải rất nỗ lực nhưng tình cảnh gia đình vẫn chồng chất cạnh tranh.

Trời xế trưa, sóng biển vẫn vỗ rì rào. Trên bờ cát gần chục người dân thôn Phú Hải mê mải đào, bới cát bắt hến, ông Hải cũng ngưng cuộc cthị xã trò với chúng tôi trở lại với công việc bình thường của mình. Với ông, nghề đi biển đã ăn sâu vào máu giết nên dù đôi mắt có bị mù cũng không ngăn được ông bám biển mưu sinh.

Chủ tịch UBND xã Kỳ Phú Trần Đình Hậu: “Ông Lê Viết Hải là 1 người đàn ông giàu nghị lực. Mặc dù mù cả 2 mắt nhưng ông không đầu hàng căn số, xoành xoạch nỗ lực để sinh hoạt, khiến việc được như người thông thường. Trường hợp ngư gia mù có thể vươn khơi đánh bắt cá như ông Hải đúng là hiếm có, khó sắm”.

Theo THANH NGA/NNVN