Kỳ lạ mó nước hiểu được tiếng người ở vùng đất linh

0
406

Ở bản Lũng Sạng (xã Hồng Quang, quận Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng), trong 1 gianh giới điệp trùng núi non, gần ruộng đất mỡ màu của bà con người Nùng, có 1 mó (mỏ, giếng, hố) nước nức tiếng tên là Rằng Phặt.

“Vừng ơi, mở cửa!” là câu thần chú có thật?

Dưới các nếp nhà cổ sơ bằng ngói ống nâu trầm, bằng chất giọng thương mến chầm chậm của người Nùng, bà con sở tại vẫn gọi Rằng Phặt 1 cách lãng mạn là “mó nước hiểu tiếng người”. Còn nhà kỹ thuật Vũ Cao Minh, nguyên Phó Viện trưởng Viện Địa chất thì ham thích gọi đó là hiện tượng “bẫy không khí”, khiến cho âm thanh có thể tác động khiến cho suy chuyển vật chất, kiểu như trong cổ tích có câu thần chú “Vừng ơi, mở cửa” là tự dưng ai đó có thể “dang tay mở khóa động đào” hoặc tậu lối cho Từ Thức đi vào Thiên Thai vậy.

Sau nhiều năm, với nhiều chuyến di chuyển, tậu hiểu và đưa các nhà kỹ thuật lên tận hiện trường nghiên cứu, tháng 4 năm 2017, chúng tôi lại tiếp diễn về với mó nước Rằng Phặt. Tình cờ, trời sẩm tối, có ba nữ sinh lớp 10 đạp xe từ trường về và gặp chúng tôi ở lối mòn đi bộ dẫn xuống thung lũng có mó nước Rằng Phặt. Hỏi thăm thì rất buồn khi hay tin, ông Trần Văn Hải, Bí thư Đảng ủy xã Hồng Quang đã không may chết vì bệnh. Câu thần chú được chính ông Hải ghi nguyên văn vào sổ tay của tôi vẫn còn đây. Như sau: “Tý Xằm, tý Sỏi, tý Mỏi Rằng Phặt. Sặc sìn sặc ngằn, lố!” (theo tiếng Nùng, đại ý: Tý là bé, là cô gái, đây là lời gọi các cô Xằm, cô Sỏi, cô Mỏi ơi; Rằng Phặt là tên mó nước; Sặc sìn sằn ngằn, là nó móc túi vàng móc túi bạc; lố là 1 từ hư, 1 từ gióng lên như 1 tiếng tri hô. Tóm lại, câu thần chú là lời tri hô, ban bố của bà con với 3 cô “thần giữ của” dưới mó nước, hãy dâng nước lên để bít lối đi vào hang vàng hang bạc. Chống lại bọn móc túi các hậu sự mà bà con được truyền tụng là có xếp tầng phân khúc lớp trong các lòng núi sâu).

Để trắc nghiệm truyền thuyết này, chúng tôi từng phỏng vấn hơn chục bà con trong gianh giới, ai cũng nghe, cũng hiểu và cũng hồn nhiên ra mó nước gọi nước lên cho chúng tôi chứng kiến. Họ tin vào truyền thuyết và chúng tôi cũng tin rằng: Tri thức truyền mồm kia, câu cquận nhuốm màu “cổ tích” kia, nó đã thành lập là phải có lý do của nó. Câu cquận hang vàng núi bạc thì ở đâu cũng có. Nhưng vì sao họ lại nghĩ ra đủ ba cô thần giữ của với tên tất cả là Xằm, Sỏi, Mỏi? Bà con kể, có những lúc lại thấy có đoàn người đánh xe đến đầu núi, đi bộ đem lễ phẩm xuống thắp nhang cầu khấn. Có người còn đem theo cả đuốc bằng đất đèn, dây thừng và nhóm hùng hậu để trinh sát lòng hang, nhằm tậu các hậu sự bằng vàng và chứa đầy vàng. Tuy nhiên, dù khi nước của mó cạn chỉ còn 1 chuôm đủ cho vài con trâu uống, thì khi kẻ xấu ập vào, nước vẫn réo ào ào trong bụng núi, rồi nước dâng lên bít hết lối vào hang vàng, bọn trộm sợ xanh mắt, người toàn bùn đất lóp ngóp ngoi lên.

Và bữa nay, ba cô bé học trò Linh, Hồng, Thắm vô tư lự xuống mó gọi nước cùng chúng tôi. Thắm bảo, cháu vẫn thường đi thả trâu và gọi nước về cho trâu uống. Có vô cớ gọi, chỉ sử dụng hòn đá nhỏ đập vào phiến đá to ở giữa lòng hố kia, rồi đọc khẽ “Tý Xằm, tý Sỏi, tý Mỏi…” là các cô đã đẩy nước lên rồi.

Bé Linh bảo chúng tôi cắm cây cọc gỗ nhỏ đánh dấu. Rồi Linh cùng hai bạn cười khanh tương đốich, má hồng rực, mỗi cháu cầm 1 hòn đá nhỏ và đập vào khối đá có 1 không hai ở giữa lòng mó nước. Câu “thần chú” vang lên trong trẻo. Nước từ từ dâng lên. Loang loáng ướt chân các cháu, ngập 1 phần cây gậy gỗ mà lúc cắm xuống, chúng tôi đặt máy quay cho thấy nó vẫn… ở gianh giới khô ráo. Tuy nhiên, mải cquận trò vài phút, quay ra thì nước đã len lén rút khỏi gianh giới đó, trở về mực phải chăng như cũ. Chúng tôi từng đến Rằng Phặt vào mùa khô hạn, đi cùng nhiều người hiếu kỳ và hai ông tấn sĩ kỹ thuật từ Hà Nội. Lúc đó, mó nước rất cạn, và việc nước dâng lên rõ ràng hơn nhiều. Từ “Không” thành “Có”. Khu vực đang tuyệt đối tĩnh yên, khi có người đọc “thần chú” thì tiếng ầm ào xuất hiện rõ dần trong lòng hang. Rồi tiếng nước chảy, nước đùn ra cửa hang, bít hết lối vào.

Đã có nhiều cuộc bàn cãi nảy lửa về câu cquận “mó nước hiểu tiếng người”. Nhiều nhà kỹ thuật đã lên tiếng, chúng tôi cũng tuyệt đối giảm thiểu việc mê tín dị đoan hay bịa tạc các tình tiết xung loanh quanh mó nước “bí mật” này. Bé Linh và hai cô bạn cũng có chính kiến rõ ràng: Cháu đã nhiều lần dắt trâu xuống uống nước ở mó. Bà con vẫn khiến cho thế, vì ruộng cạn, sông suối ở xa, không uống nước ở Rằng Phặt thì uống ở đâu! Chúng cháu thấy rằng: Nhiều khi nước dâng lên theo chu kỳ. Tức là để mặc nó, yên im theo dõi, rồi nước cũng tự réo, tự dâng lên. Rồi lại tự rút đi. Nhưng có 1 điều tương đốic rất rõ rệt: Khi có âm thanh tác động vào gianh giới lòng hang, thì nước dâng lên nhanh hơn, ngay cả khi chưa đến chu kỳ “dâng”! Liệu có phải cả hai nhân tố vô cớ “trời sinh ra thế” và nhân tố tác động của âm thanh vào lòng hang đều khiến cho nước dâng lên? Chúng tôi đã khiến cho thể nghiệm nhiều lần, thì có vẻ giả thuyết này hơi thuyết phục. Có lúc, ở chu kỳ nước vừa lên xong, đang chờ thời kì để tự rút, các cháu gào thét, đập đá chát chúa, lội cả chân xuống mó để khoắng (như mọi khi các cháu vẫn khiến cho), nhưng nước chẳng phải dâng lên tiếp. Mà phải chờ 1 lúc tương đối lâu lời “thần chú” mới kiến hiệu. Có lẽ, ở chu kỳ nước rút xuống, mó vẫn “hiểu tiếng người”, nhưng phải chờ xuống hết đã, thì nó mới tiếp diễn dâng lên, bít cửa hang, ngăn chặn những kẻ định đột nhập móc túi vàng bạc?!

Còn nhớ, cách đây vài năm, người đứng đầu xã Hồng Quang bấy giờ là anh Nông Bình Phương dẫn chúng tôi xuống “cquận trò” với mó nước Rằng Phặt. Anh bảo, xã có 12 khu hành chính (xóm) của người Nùng, ai cũng biết cquận Rằng Phặt “hiểu tiếng người”. Và trước khi kẻ xấu có ý định chăng dây, chui xuống lòng núi tậu hậu sự vàng, trước khi sự đào bới khiến cho cho mó nước bị bồi lấp nông như hiện tại, thì mỗi lần “nghe tiếng gọi”, nước dâng lên nhiều và tiếng nước réo to lắm. Tức là việc “hiểu tiếng người” cụ thể hơn nhiều.

Ky la mo nuoc hieu duoc tieng nguoi o vung dat linh
Thêm 1 lần chúng tôi cắm que, khiến cho thể nghiệm, chứng kiến nước dâng lên khi các cô gái đọc bài khấn truyền thống

Mó nước sẽ mãi mãi “hiểu tiếng người”, giả tỉ không bị đào bới!

Việc giải ảo câu “thần chú” về việc người ta chôn các hậu sự vàng bạc đồ sộ rồi lừa thịt ba cô Xằm, Sỏi, Mỏi xuống để khiến cho thần giữ của có nhẽ đã xong. Bởi vì, không cần gọi chính danh tên ba cô, nước vẫn cứ lên. Tức là, cốt sao có tác động âm thanh, gõ chiêng la chũm chọe hay gào thét hò hú đều được. Nhưng vì sao bà con sáng tác ra huyền thoại hay và kỳ bí thế, để khiến cho gì? Chỗ này thì chưa giải thích nổi, kiến thức của ngàn năm lịch sử tôi và các bạn chẳng thể nào khinh thường, cho dù hiện giờ ta chưa hiểu hết.

Còn về việc tác động âm thanh khiến cho chu kỳ nước dâng lên hạ xuống bị tác động, nước có lên khi được “gọi”, TS Vũ Cao Minh gọi đó là các cái “bẫy không khí”. Các “túi” khí còn đó trong lòng hang, khi có âm thanh, thậm chí có sức gió rít luồn vào, nó sẽ giải thể năng lượng, đẩy hoặc hút nước lên. Nước từ các khe, mạch ngầm trong hang núi đá vôi ở vùng đất kỳ vĩ núi non này sẽ được gom về, khi bẫy không khí “nổ” vì âm thanh hay xung lực nào đó. Thậm chí, nhiều âm thanh do nhiều người đến quá, có thể gây nhiễu các “ứng nghiệm” lên xuống của mó nước. Thí nghiệm tại hiện trường của TS Vũ Cao Minh cho thấy, 1 tiếng gọi có thể khiến cho nước ở Rằng Phặt dâng lên tới 16cm và việc nhiễu là có thật! Văn liệu địa chất toàn cầu, theo ông Minh, chưa từng có trang nào kể về hiện tượng kỳ lạ này. Nhưng, người ta có thể liên tưởng, cquận này từng xảy ra ở các giếng dầu, khi dầu ra ít, lúc ra nhiều vì ở mỗi thời điểm, các nhân tố tác động đến các “bẫy không khí” trong lòng đất tương đốic nhau. TS Nguyễn Hữu Hùng (Hội Cổ sinh Địa tầng Việt Nam), lên Rằng Phặt nghiên cứu, cũng có ý kiến tương tự.

Ky la mo nuoc hieu duoc tieng nguoi o vung dat linh
Ba học trò lớp 10, người xã Hồng Quang này đã giúp chúng tôi kiểm chứng bí mật chưa có lời giải về mó nước nức tiếng Rằng Phặt

Đặc biệt, TS Lê Trọng Thắng, 1 chuyên gia bậc nhất về lĩnh vực này tại Trường Đại học Mỏ Địa chất thì: Có thể trong lòng núi gianh giới Rằng Phặt có bộ máy bồn chứa và xi-phông tiếp nối nhau, thông với nhau. Cái nọ đầy thì tràn sang cái kia theo chu kỳ. Nhưng vì trong lòng núi kín, nên có các khối không khí bị sức ép đổi thay khi mỗi bồn chứa đầy hoặc vơi (nước chiếm chỗ hoặc dường chỗ cho không khí, túi khí). Vì thế, nước ngầm tích tụ đủ 1 “bồn chứa ngầm”, nó thông sang bồn chứa tương đốic, các túi khí đổi thay “diện tích” và tạo sức ép đẩy nước ra hoặc hút nước vào hang. Khi có tác động của âm thanh, túi khí đổi thay, việc “hiểu tiếng người” là dễ hiểu. Vì sức ép không khí này, vì thế, khi nước lên xuống đều có bọt khí trong mó nước Rằng Phặt.

Ông Thắng kết luận: “Theo chúng tôi, bất chợt luôn tạo nên những điều kỳ diệu. Muốn thẩm định tương đốich quan hiện tượng mó nước Rằng Phặt, cần có sự nghiên cứu tất cả mới có thể đưa ra được kết luận đúng đắn. Nếu hiện tượng “Hiểu” tiếng người đã từng xảy ra, do các tác động khiến cho đổi thay tình trạng thăng bằng khí, đến nay không còn miêu tả nữa, thì chắc rằng sau thời kì nào đó, công đoạn này sẽ được tái lập, và mó nước sẽ lại “Hiểu” được tiếng người. Tuy nhiên, giả tỉ con người đào bới hoặc khiến cho đổi thay các điều kiện vô cớ vốn có trong gianh giới, thì Mó nước sẽ mãi mãi không còn “Hiểu” được tiếng người nữa. Bởi vậy, để có những thẩm định đúng, chính quyền địa phương cần có biện pháp theo dõi và đùm bọc mó nước này”.

Theo Tâm Am/LĐO