Điệp Sơn giữa biển: Còn đó những toan lo.

0
355

Con các con phố kỳ lạ nối liền 3 hòn đảo chỉ xuất hiện vào ban đêm

Đó là con các con phố đặc thù, là thủy đạo độc đáo dài khoảng 700m nối liền giữa 3 hòn đảo thuộc thị xã Vạn Ninh (Khánh Hòa) là Điệp Sơn (hòn Bịp), hòn Quạ và Hòn Ó trên gianh giới gọi là dòn Dút. Tuyến các con phố không có tên gọi riêng trên hải đồ toàn quốc. Chỉ biết rằng: nơi đây giả như ban ngày có nước thì ban đêm sẽ khô cạn và trái lại. Khoảng 15h thường ngày, thủy đạo dần trơ ra con các con phố bằng cát biển và đá ngầm với các con phố kính khoảng 10m. Trên thủy đạo các hoạt động giao thương đã xuất hiện từ hàng trăm năm về trước.

Cái nắng chói chang giữa mùa khô phần nào dịu mát bởi cơn gió biển nhẹ nhõm vòng vèo núi Điệp. Trong làng chỉ vài chiếc xe máy, các con phố đi chỉ đủ bề rộng 1 xe máy. Khu vực có 2 cảng biển: cảng Điệp Sơn và bến cảng trợ thời do đơn vị du hý mới mở. Người dân đi bắt ốc, bắt sò điệp, con xúc… vẫn thường đi qua lại giữa các đảo. Các chuyến đò, ca nô của người dân và nhà cung cấp du hý nối kết lục địa vẫn được thực hành thường xuyên trong ngày. Suốt 41 năm qua, cầu cảng đã được vun đắp vững chắc hơn, tiên tiến hơn. Điều này khiến cho nhiều người ngờ vực về nét đẹp con người trên đảo Điệp Sơn thuộc xã Vạn Thành, thị xã Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa, thuộc vịnh Vân Phong trên biển Đông. Khu vực bờ biển có rất nhiều xương rồng nở hoa như phên dậu vô cớ giúp che chắn gió cho các loại cây phải chăng nhỏ phía sau, vẫn thường là món ăn của người dân: khi đói nấu lá xương rồng non khiến cho canh ăn. Hiện cthị xã này chỉ còn trong ký ức nhưng xương rồng vẫn là đặc sản vô cớ chỉ có tại Điệp Sơn so với môi trường biển đảo tại Khánh Hòa.

Thủy đạo Điệp Sơn góp phần không thể bỏ qua trong liên lạc hàng hải trên vịnh Vân Phong. Con các con phố từ thời nguyên thủy giúp người dân không lãng phí thời kì dịch chuyển giữa 2 bờ của chuỗi 3 đảo: Điệp Sơn, hòn Ó, hòn Dút. Nếu không có thủy đạo, hành trình sẽ kéo dài thêm khoảng 20 – 30 phút với các loại ghe gỗ chuyên sử dụng trong việc đánh cá. Sử dụng thuyền thúng lớn mạnh thành thuần tuý hơn, chỉ cần mất chút sức lực kéo thuyền sang bờ bên kia thủy đạo. “Tôi phải mất rất nhiều thời kì để dịch chuyển nói vòng vèo nói quẩn đảo bằng thuyền thúng, thay vì đó chỉ cần kéo thuyền qua bên kia thủy đạo là được” _ 1 người dân đang kéo thuyền thúng sang bên kia thủy đạo cho biết. Với cano từ lục địa đến Điệp Sơn chỉ mất 15 phút, thủy đạo luôn hiện rõ dưới làn nước biển trong xanh vời vợi. Đôi khi việc dịch chuyển qua đôi bờ thủy đạo chỉ cần vài động tác nặng nề là được Trên hòn Quạ, hòn Ó (hòn Dút trên gianh giới), không ai ở ngoài dân nuôi ngọc trai, nuôi hàu. Cư dân Điệp Sơn vẫn thường dựa vào thủy đạo chuyển di giữa các đảo nhằm bắt ốc, lượm củi… cải thiện cuộc sống.

Diep Son giua bien: Con do nhung toan lo.

Trẻ em kiếm sống trên thủy đạo.

Không ai trong vùng giải đáp được nghi vấn: “ Vì sao lại có thủy đạo này?” và “ Điều này các anh phải hỏi những nhà khoa học chứ? Dân chúng tôi khiến cho sao mà biết được”. Quả thực, vì mãi mê vui sống với thủy đạo, người dân trong vùng không rõ từ khi nào chỉ xem đây là cthị xã thông thường, là lẽ vô cớ trên đảo, không còn gì hiếu kỳ, cần tìm hiểu. Con nước quy chế tốc độ xuất hiện của thủy đạo. Ban đêm dịch chuyển trên con các con phố này bàn chân sẽ phát sáng vì tảo biển bên dưới. Thú vui của khách du lịch và người dân trong vùng là bắt ốc, bắt cá ngồi nhậu trên bờ. Theo lời giới thiệu của người dân địa phương: Thông thường, nước ngập sâu không quá đầu gối, nước biển buổi sáng rất trong, buổi chiều thường đục. Hàng thủy đạo và đá ngầm 2 bên chỉ trong khoảng thời kì 14h – 15h thường ngày sẽ lộ rõ. Ngành nghề kiếm sống trên gianh giới: đào con xúc, bắt cá và nhặt rong biển. “ Con xúc thường nằm dưới đá ngầm, bắt về khiến cho thức ăn nuôi tôm, phải sử dụng cán thìa sắt để cào cát biển và hất đá ngầm lên mới bắt được”- bé Hạnh vừa đào đá ngầm, vừa nói lại. Trẻ con trên đảo đứa nào cũng đen nhẻm, chuyên nghiệp bơi lặn và chuyên cần khiến cho việc giúp đỡ gia đình. Thủy đạo chính là vị trí vui chơi gắn liền với ký ức tuổi thơ của trẻ em trong vùng.

Dân cư trên đảo không dám thành hôn vì cận huyết hệ

Đến Điệp Sơn điều sớm nhất nghe nói rằng có 88 hộ dân, trai gái trên đảo ít yêu đương vì tất cả là họ hàng của nhau nhằm hạn chế hôn nhân cận huyết. Người dân đã sinh sống được 5-6 đời trên đảo”. Người dân trên đảo thường có không nhiều đôi nam nữ bên nhau vì rất nhiều gia đình là họ hàng của nhau nên không yêu nhau được hạn chế trường hợp hôn nhân cận huyết. Trả lời về vấn đề này ông Phạm Văn Lanh trưởng thôn chưa có quy chế bổ dụng chính thức của đảo Điệp Sơn cho biết: “Đương là nhiên là có họ hàng với nhau thì không yêu, lấy nhau được. Người dân trên đảo là anh em, họ hàng nhiều lắm!”, 1 người dân trên đảo phân trần tương tự. hóa ra người dân ở đây sợ vướng phải vấn đề hôn nhân cận huyết hệ.

Diep Son giua bien: Con do nhung toan lo.

Ông Lanh trưởng thôn kế bên máy phát điện của đảo.

Người dân đã sinh sống được trên đảo từ 5-6 đời. Theo tin tức từ chính quyền, thôn đảo Điệp Sơn có 84 hộ với hơn 400 dân. có khoảng 60 % hộ dân có nhà xý nên phải lớn mạnh thêm nhằm chuyên dụng cho khách du lịch. Năm 2015, Điệp Sơn có vài ca sốt xuất huyết so với hàng nghìn trường hợp trên gianh giới tỉnh. Vì là ốc đảo nên diễn biến an ninh quy trình tốt, “lấy trộm thì khiến cho sao mà bán được, chỉ cần báo với công an viên trên đảo là không gì rời khỏi đảo được” – chị Oanh , người dân Điệp Sơn chia sẽ. Trước kia trên đảo có rất nhiều cây dừa cao, “đêm 30 Tết không nhìn rõ bầu trời, tối đen như mực vì dừa cao che khuất, nay thì chặt bớt rồi, còn lại không nhiều”, ông Phạm Văn Lanh, trưởng thôn cho biết.

Theo chân ông Lanh đến “Trái tim ánh sáng” của hòn đảo, nằm tại căn nhà trợ thời rộng chỉ vài mét vuông. Một máy phát điện đã cũ kỹ, đen đi vì khói, dầu và gió biển. Tại Điệp Sơn, điện chỉ có từ 18 – 21h thường ngày. Người trông coi công việc được tính công 25 nghìn/đêm. Xăng dầu chạy máy nổ có nguồn thu từ sự đóng góp của người dân. Tại đây, người dân sử dụng 2 bóng điện + 1 ti vi cả tháng trả 120 nghìn tiền điện. Bộ phận nhỏ dân cư trong vùng có máy phát điện chuyên dụng cho nhu cầu gia đình và khách du lịch.

Diep Son giua bien: Con do nhung toan lo.

Người dân vừa bắt cá hẻnn thủy đạo.

Trước kia, người Điệp Sơn chỉ sống dựa lưng vào núi bằng nghề phát rẫy khiến cho ngô, khiến cho khoai mỳ. Nay đã có tàu cá đánh bắt gần bờ và nuôi trồng hải sản. Trên núi chỉ còn 1-2 hộ ở. Người dân không còn sống dựa vào núi rừng, chỉ còn đi biển và nuôi trồng gần bờ (mực, cua). Chỉ khoảng 2 tấn/tàu, khoảng gần 50 hộ dân có ghe đi biển, dân cư còn lại bắt ốc, rau kim (nấu su xa). Bờ rạn vòng vèo đảo trở thành đê bao vô cớ ngăn nước biển xâm thực. Trước kia, khó chủa quản vấn đề nổ mìn đánh bắt cá nhưng bây giờ trạng thái này không còn vì người dân đã đổi thay nhận thức về việc sử dụng chất nổ trong đánh bắt. Theo đó, lượng cá biển đã ổn định lại. Nguồn sống của người dân ngày 1 được xin hứa kiên cố hơn.

Diep Son giua bien: Con do nhung toan lo.

Kéo thuyền thúng sang bên kia thủy đạo.

Nước ngọt không bao giờ thiếu trên Điệp Sơn. Trước diễn biến hạn hán, khô hạn kéo dài và thâm nhập mặn, các hộ dân trên đảo vẫn sống vô tư với nguồn nước ngọt vô cớ trên đảo. “ Các hộ gần biển thì có nhiễm mặn vào những lúc khô hạn nhất nhưng các hộ gia đình phía sau thường ít gặp, đảo hiếm có thời kì lâm vào trạng thái nhiễm mặn nguồn nước ngầm!”, người dân trên đảo ai cũng chia sẽ tương tự. Cây ghẹo và cây bàng mọc ngay gần cầu cảng Điệp Sơn. Người dân trên đảo thường nhặt quả ghẹo để ăn nhưng chỉ khoảng 2-3 quả hạn chế bị say, ăn bằng cách nướng lên. Cây ghẹo, cây bàng, cây dừa chiếm những vị trí cao lớn nhất trên đảo. Cây ghẹo là đặc sản thực vật biển đảo Khánh Hòa chỉ có tại Điệp Sơn

Ngày cúng làng, rằm tháng ba (sáng mười sáu). Thờ cúng tiền hiền, ông nam hải, cá ông (không dám gọi tên là cá voi). Trong đình có thờ cá ông, có cốt cá ông. Nền đình cũ khiến cho bằng đá san hô hiện vẫn còn dấu vết. Người dân vẫn thường sử dụng đá san hô để khiến cho móng nhà, khiến cho nền sân nhà. Đây là nơi cổ xưa nhất của hòn đảo, là vị trí biểu lộ niềm tin và kỳ vọng của người dân về sự tươi đẹp của vô cớ, biển cả. Đặc sản giúp chống lại cái nóng trên Điệp Sơn là nước dừa, dễ khiến cho say người là quả ghẹo và khiến cho mát là những gốc bàng già. Thủy đạo Điệp Sơn là nơi chứng kiến tình ái đôi lứa hạnh phúc đến trăm năm đầu bạc răng long, của khách du lịch và các gia đình trên đảo. Họ vẫn thường nắm tay nhau trên đi thủy đạo đã trơ gan cùng tuế nguyệt từ thưở khai thiên lập địa.

Thành Công