Bí ẩn trong những cuốn sách cổ xưa nhất của nhân loại (P1)

0
462

Nền văn minh Sumer

Không ai biết chính xác người Sumer đến từ đâu, nhưng theo các chuyên gia, nhiều kỹ năng cội rễ của tộc người này bắt nguồn từ Iran hoặc Ấn Độ. Mặc dù có cùng nguồn cội song người Sumer tiêu dùng lại tiêu dùng tiếng nhắc riêng có tên gọi là Semitic, cùng họ với tiếng Do Thái cổ nhưng khác hẳn với 1 số đội ngũ người nhỏ sinh sống ở vùng Mesopotamia từ trước ngay khi cộng đồng “người đầu đen” (người Sumer tự xưng) đến định cư và tạo ra 1 xã hội có phân chia giai cấp tại vùng đất này.


Xét về những thành quả, có 1 nhà khảo cổ đã giám định thế này: “Không tộc người nào có đóng góp vào nền văn hóa nhân loại nhiều hơn người Sumer”. Thậm chí còn sớm hơn nền văn minh Ai Cập, nhiều nhà kỹ thuật đã ghi nhận Sumer là nền văn minh sớm nhất và cố nhiên cũng là cổ xưa nhất của nhân loại, là cái nôi duyên do của tất thảy con người hiện nay.Theo những tài liệu cổ, tôi và quý vị được biết những người Sumer sớm nhất đến vùng đất phía Nam Lưỡng Hà (hiện nay là miền nam Irắc) – vùng đất giữa sông Tigris và sông Euphrates khoảng năm 4000 TCN và từ đó cho có mặt trên thị trường vô vàn những thành quả to lớn mà đến tận ngày nay vẫn còn có trị giá tiêu dùng. Nền văn minh Sumer không có đất nước cụ thể và chỉ bao gồm các thành bang độc lập được ngăn cách bởi các con kênh và các bức tường giáp giới bằng đá lấy trọng tâm là 1 ngôi đền thờ. Mỗi thành bang này có người thống trị riêng với những quy chuẩn dị biệt về văn hóa. Lúc bấy giờ, có thể coi Sumer là 1 “ngôi nhà chung” của đa số mọi nền văn hóa nhỏ từ các thành bang khác gộp lại.

Với sự tăng trưởng càng ngày càng lớn mạnh vào khoảng thiên niên kỷ thứ 4 TCN, người Sumer đã khiến cho tôi và quý vị phải sửng sốt về kỹ thuật, sự hiểu biết kỹ thuật, lối tư duy và hệ tư tưởng trong bối cảnh thiếu thốn mọi mặt cả về khoa học và công cụ. Lúc bấy giờ, người Sumer đã thông minh ra bộ máy chữ viết riêng gọi là văn tự dạng nêm và đây cũng chính là hạ tầng để người Sumer có thể lưu giữ được những thành quả to lớn về chiêm tinh học, thực vật học, nông nghiệp và toán học… của mình vào những tài liệu bằng đất hay những cuốn sách cổ được biết tới hiện nay.

1) Instructions of Shuruppak (tạm dịch là Những lời răn của Shuruppak), 2500 TCN: Văn bản cổ này là 1 trong những tác phẩm điển hình đại điện cho 1 trong 3 đội ngũ văn chương thịnh hành của văn hóa Sumer thời bấy giờ đó là văn chương giáo huấn. Tương tự các tác phẩm khác thuộc đội ngũ văn giáo huấn với mục đích giáo dục với những bài hoặc răn dạy đạo đức hoặc căn dặn để hoàn tất 1 việc nào đó trong thực tiễn, cuốn đất nung “Châm ngôn của Shuruppak” cũng bao gồm những bài răn, chỉ bảo những điều hay của vua Shuruppak Ziusudra đến thần dân của mình.

Bi an trong nhung cuon sach co xua nhat cua nhan loai (P1)

2) Code of Urukagina (Luật Urukagina), thế kỷ 24 TCN: Luật Urukagina được xem là bộ luật sớm nhất của 1 chính quyền từng được biết đến. Nó phát xuất từ vùng Lưỡng hà và có nội dung được khắc lên các phiến đất sét nung bằng tiếng Sumer vào khoảng thế kỷ 24 TCN. Đây là những đạo luật của vua Urukagina, người nắm quyền lãnh đạo vô thượng của Sumer sau khi ông này lật đổ chính quyền thối nát của người tiền nhiệm Lugalanda. Những cách tân của Urukagina đã được hoan nghênh đa dạng như là 1 nỗ lực sớm nhất được ghi nhận về cách tân của chính phủ, hướng tới 1 xã hội tự do và đồng đẳng hơn. Ngoài việc đưa ra những quy định hạn chế quyền lực của giới chức sắc tu sĩ và những tay nhà giàu thì bộ luật này còn công khai tiến hành các giải pháp chống lại nạn bạc đãi đàn bà và trẻ em, cấm việc cho vay nặng lãi, giày đạp nhân phẩm, chống đói nghèo, trộm cắp, giết người và tịch thâu của nả vô cớ.

Bi an trong nhung cuon sach co xua nhat cua nhan loai (P1)

3) Epic of Gilgamesh (Sử thi Gilgamesh), 2150 đến 2000 năm TCN: Sử thi Gilgamesh là 1 trong những tác phẩm văn chương sớm nhất trong lịch sử nhân loại có khởi thủy từ vùng Lưỡng Hà. Bộ sử thi vĩ đại này xuất hiện vào khoảng 2150 đến 2000 năm TCN (trước 400 năm thời điểm hai tác phẩm phía trên có mặt trên thị trường), vốn là những tấm đất sét bên trên được khắc văn tự hình nêm có nội dung ca tụng thế cuộc huyền thoại của vị vua anh hào Gilgamesh. Mặc dù được viết bằng Akkad song các nhà học giả cho rằng nó vốn là 1 loạt truyền thuyết và thơ của người Sumer, sau khi đồng hóa với nền văn minh Akkad đã xuất hiện trong 1 bộ sử thi dài hơn của tộc người này. Sử thi Gilgamesh được phát hiện vào năm 1849 trong thư viện đổ nát của vua Yasu bởi nhà khảo cổ Anh Austen Henry Layard cùng người bạn đường người Arập là Hormuzd Rassam.

Bi an trong nhung cuon sach co xua nhat cua nhan loai (P1)

4) Curse of Agade (Lời nguyền của Agade), khoảng năm 2000 TCN: Là câu chuyện đề cập về sự tan hoang của đế chế Akkad, 1 đất nước phải gánh chịu lời nguyền rủa do vị vua tự thị Naram-Suen (trị vì năm 2261-2224 TCN) đã làm ô trọc đền thờ Enlil và xúc phạm thần linh khiến cho các vị thần tức giận và giáng xuống cư dân nước này nạn xâm lăng thảm khốc của bộ lạc người miền núi. Lời nguyền cho Agade là 1 trong số những bài ai ca điển hình của văn hóa Lưỡng Hà lúc bấy giờ.

Bi an trong nhung cuon sach co xua nhat cua nhan loai (P1)

5) The Debate Between Bird and Fish (Cuộc tranh cãi giữa chim và cá), cuối thiên niên kỷ thứ 3 TCN: Là 1 tác phẩm văn chương thuộc thể loại văn giáo huấn Sumer đóng vai trò không được lãng quên trong nền văn chương Babylon cổ đại. Đây là 1 trong những tác phẩm lâu đời nhất của loài người còn lưu giữ lại đến nay. Các tác phẩm này cốt yếu nhắc về những cuộc hội thoại hoặc tranh cãi tỷ dụ như cuộc hội thoại giữa giữa bò và ngựa, cây thánh liễu và cây cọ, cừu và ngũ cốc, chim và cá v.v… ra công khó khăn về những ưu thế của mình nhằm nhấn mạnh những phẩm chất và lợi ích mà mình mang lại cho con người, 1 thể loại có thể được xem là truyện ngụ ngôn hiện nay. Nghiên cứu kỹ thuật cho thấy, “Cuộc tranh cãi giữa chim và cá” là 1 tác phẩm được khắc trên tấm đất sét có niên đại từ giữa đến cuối thiên niên kỷ thứ 3 trước Công nguyên.

Bi an trong nhung cuon sach co xua nhat cua nhan loai (P1)

6) Code of Ur-Nammu (Luật Ur-Nammu), 2100–2050 TCN: Được xác nhận là 1 trong số các bộ luật cổ xưa và hoàn chỉnh nhất của nhân loại còn lưu giữ lại được đến hiện nay, “Luật Ur-Nammu” được các nhà Sumer học khẳng định là có phát xuất điểm từ vùng Lưỡng hà. Tác phẩm này được khắc trên các phiến đất sét nung bằng tiếng Sumer vào khoảng năm 2100–2050 TCN.

Bi an trong nhung cuon sach co xua nhat cua nhan loai (P1)

7) Lament for Ur (Bài ca than khóc cho vương triều Ur), 2000 TCN: Bài “Bài ca than khóc cho vương triều Ur” là 1 trong tác phẩm thuộc thể loại ai ca mang tính nghi tiết cúng tế của người Sumer. Tác phẩm này được tác giả viết ra vào khoảng năm 2000 TCN nhằm khắc tả nỗi buồn và sự thương xót những tai họa xảy ra với quần chúng. # thành bang Ur khi thị thành – thủ đô của “vùng đất văn minh” bị thất thủ.

Bi an trong nhung cuon sach co xua nhat cua nhan loai (P1)

8) Enmerkar and the Lord of Aratta (Enmerkar và chúa tể Aratta), thế kỷ 21 TCN: Đây là 1 tác phẩm thuộc thế loại truyền thuyết sử thi đề cập về cuộc chiến vĩ đại giữa vị vua huyền thoại của người Sumer đó là Enmerkar và Aratta (Iran hiện nay) có niên đại khoảng thế kỷ 21 trước Công nguyên. Cùng với các tác phẩm thì “Enmerkar and the Lord of Aratta” cũng được giới khảo cổ xác định là những cuốn sách cổ nhất mọi thời đại còn được lưu trữ đến hiện nay.

Bi an trong nhung cuon sach co xua nhat cua nhan loai (P1)

Quỳnh Dao (tổng hợp)